کمالگرایی در تناسب اندام: چطور ترمز دستی شما را میکشد؟
کمالگرایی (Perfectionism) در نگاه اول یک ویژگی مثبت به نظر میرسد؛ تلاش برای بهترین بودن. اما وقتی پای تناسب اندام و تغییرات طولانیمدت در میان باشد، این ویژگی تبدیل به یک ترمز قدرتمند میشود. چرا؟ چون مسیر تناسب اندام، مسیری پر از آزمون و خطا، انعطاف و نوسان است و کمالگرایی با این نوسانات سر سازگاری ندارد.
پدیده "همه یا هیچ" (All or Nothing)
آشناترین شکل کمالگرایی در رژیم و ورزش، قانون "همه یا هیچ" است. این طرز فکر به شما میگوید:
- اگر نتوانم روزی دو ساعت ورزش کنم، پس اصلاً ورزش نمیکنم.
- اگر یک وعده غذایی را خراب کنم، کل رژیمم شکست خورده و باید تا دوشنبه هفته بعد صبر کنم.
- اگر برنامه غذایی من ۱۰۰٪ بینقص نباشد، پس بهتر است کلاً آن را کنار بگذارم.
این تفکر، به جای اینکه شما را به جلو هل دهد، باعث میشود کوچکترین خطا را بهانهای برای شروع نکردن یا رها کردن کل مسیر ببینید.
ترس از شکست و قضاوت شدن
کمالگرایی با ترس از شکست گره خورده است. فرد کمالگرا میترسد که:
- تلاش کند و به نتیجه دلخواه نرسد (شکست).
- تلاش کند و دیگران متوجه شوند که "کامل" نیست (قضاوت).
نتیجه این ترس، تعویق انداختن (Procrastination) است. چون تا زمانی که شروع نکنی، شکست نخوردهای و کمالگراییات حفظ میشود. ما در فیتابو معتقدیم که شروع، مهمترین اقدام محسوب میشود.
درسهایی از "قدرت شروع ناقص" برای مسیر فیتنس و رژیم
کتاب "قدرت شروع ناقص" یک پیام کلیدی دارد: "اقدام، مهمتر از کمال است." این اصل، دقیقاً همان چیزی است که میتواند ترمز کمالگرایی شما را در مسیر تناسب اندام آزاد کند. در اینجا سه درس کلیدی این کتاب را برای تغییر سبک زندگی بررسی میکنیم:
اصل اول: «شروع کن، حتی اگر آماده نیستی»
کمالگرایی به شما میگوید: "صبر کن تا بهترین برنامه ورزشی، بهترین مربی و بهترین مواد غذایی را داشته باشی." اما واقعیت این است که آن لحظه "بهترین" هرگز فرا نمیرسد.
کاربرد عملی در فیتنس:
- به جای برنامهریزی برای دویدن ۱۰ کیلومتر، امروز فقط ۱۰ دقیقه پیادهروی کن.
- به جای خرید تمام مکملهای گرانقیمت، همین امروز یک لیوان آب بیشتر بنوش.
- به جای صبر کردن برای "اول ماه" برای شروع رژیم، همین حالا وعده بعدیات را سالم انتخاب کن.
شروع ناقص، شما را وارد بازی میکند و مهمترین کار در تناسب اندام، حضور مداوم و استمرار در بازی است، نه بینقص بودن. بدین ترتیب خواهید توانست عادتهای ماندگار و موثر بسازید.
اصل دوم: «از شکست نترس، از "شروع نکردن" بترس»
شکست در مسیر تناسب اندام اجتنابناپذیر است؛ یک وعده غذایی خارج از برنامه، یک روز استراحت اجباری، یا نرسیدن به وزن هدف در زمان تعیینشده. فرد کمالگرا اینها را پایان مسیر میبینید (که مشخصاً مخالف ذهنیت رژیم منعطف فیتابو است).
کاربرد عملی در فیتنس:
- شکست یک داده است، نه یک حکم: اگر در یک روز رژیم را شکستی، آن را به عنوان یک داده برای یادگیری ثبت کن (مثلاً: "خواب کم باعث شد هوس شیرینی کنم") و روز بعد را مطابق برنامه ادامه بده.
- خطر واقعی، تعویق است: خطر اصلی، شکست خوردن نیست؛ خطر اصلی این است که به دلیل ترس از شکست، هرگز شروع نکنی و در همان نقطه اول باقی بمانی.
اصل سوم: «قانون ۸۰/۲۰ را بپذیر و انعطافپذیر باش»
کمالگرایی همیشه ۱۰۰٪ را میخواهد، اما زندگی واقعی بر اساس قانون ۸۰/۲۰ (قانون پارتو) کار میکند. این قانون میگوید ۸۰ درصد نتایج شما از ۲۰ درصد تلاشهای کلیدی به دست میآید. در تناسب اندام، این یعنی:
- ۸۰ درصد مواقع درست عمل کردن، کافی است. لازم نیست همیشه و در هر شرایطی بینقص باشید.
- ۲۰ درصد باقیمانده، فضای تنفس و انعطاف شماست. این فضا برای لذت بردن از زندگی، مهمانیها و خطاهای کوچک است.
کاربرد عملی در فیتنس:
پذیرفتن قانون ۸۰/۲۰، شما را از چرخه "همه یا هیچ" خارج میکند و به شما اجازه میدهد که بدون احساس گناه، از مسیر لذت ببرید. این دقیقاً همان فلسفهای است که در رژیم منعطف به آن اعتقاد داریم. رژیم منعطف به شما میآموزد که چگونه بدون حذف کامل غذاهای مورد علاقه، به اهداف خود برسید و انعطاف را جایگزین سختگیری کنید.
راهکارهای عملی فیتابو برای شکستن چرخه کمالگرایی
1. قدمهای کوچک و عادتسازی را جایگزین برنامههای بزرگ کنید
بزرگترین اشتباه کمالگرایان این است که یک شبه میخواهند یک ابرانسان شوند. به جای آن، روی ساختن عادتهای کوچک و پایدار تمرکز کنید. یک عادت کوچک که هر روز انجام شود (مثلاً ۵ دقیقه تمرین کششی)، از یک برنامه ورزشی سنگین که بعد از سه روز رها میشود، بسیار ارزشمندتر است.
- لینکدهی داخلی: برای یادگیری چگونگی ساختن قدمهای کوچک و پایدار، حتماً مقاله ما درباره عادتسازی را مطالعه کنید.
از راهنمای متخصص کمک بگیرید: کوچینگ تناسب اندام
کمالگرایی اغلب از تنهایی در مسیر میآید؛ شما خودتان را قاضی و مجری قانون میدانید. یک کوچ تناسب اندام میتواند این چرخه را بشکند، چون:
- مسئولیتپذیری ایجاد میکند: یک نفر دیگر هست که پیشرفت شما را پیگیری کند.
- نگاه واقعبینانه میدهد: کوچ میداند که مسیر بینقص نیست و شکستها را به عنوان بخشی از برنامه میپذیرد.
- برنامهریزی منعطف دارد: برنامههای کوچینگ بر اساس زندگی واقعی شما تنظیم میشوند، نه یک جدول ایدهآل و غیرقابل اجرا.
اگر احساس میکنید برای شکستن چرخه کمالگرایی و شروع موفقیتآمیز به یک راهنما نیاز دارید، کوچینگ تناسب اندام فیتابو در کنار شماست تا با برنامهریزی منعطف و واقعبینانه، شما را به هدف برساند.
همین حالا برای شروع یک مسیر واقعی و بدون کمالگرایی، صفحه کوچینگ تناسب اندام فیتابو را ببینید.
کلام آخر: قدرت در شروع است، نه در کمال
کمالگرایی، دشمن شماره یک شروع است. به جای منتظر ماندن برای شرایط ایدهآل، امروز با یک شروع ناقص، مسیر سلامتی خود را آغاز کنید. به یاد داشته باشید، قدرت واقعی در شروع کردن است، نه در بینقص بودن.
دیدگاه خود را بنویسید